تبلیغات
كتاب زندگی - مسایل شکلی بخش دوم(ادبیات قرآن- هنر ادبی)(3)

آشنائی جامع با قران كریم

مسایل شکلی بخش دوم(ادبیات قرآن- هنر ادبی)(3)

تاریخ:چهارشنبه 29 مهر 1388-09:10 ب.ظ

موارد اعجاز قرآن-تحدی در قرآن-پیشگوییهای قرآن-عجایب قرآن-صیغه های مشكل درقرآن-اصطلاحات در قرآن-تشبیهات-مقطعات-سوگندها-ادعیه-اسباب نزول-ریشه لغات قران- وده ها مورد دیگر(ساختار هندسی قران. سوره ها وایات ان)

قرآن كریم فارغ از موضوعات مهم آن از نظر هنری و ادبیات یكی از شاهكارهای ادبی مهم جهان است و شاید بتوان گفت بی نظیر ترین آنهاست بعبارت دیگر قرآن كریم موضوعات خود را در قالب بهترین شیوه هنری یعنی ادبیات در اشكال مختلف داستانی و فصاحت و بلاغت بیان مطرح نموده است .

در خصوص ادبیات قرآن موارد زیر را میتوان مطرح نمود

الف: موارد اعجاز قرآن

قرآن كریم بزرگترین معجزه پیامبر اسلام ص می باشد موارد اعجاز قرآن بشرح زیر است

یك: قرآن یك معجزه جاودانی است بهمان صورت كه نازل شده است تا ابد باقی خواهد ماند و هیچگاه تحریف نخواهد شد           

  آیات الهی را مرور می كنیم

1 – نحن نزلنا الذكر وانا له لحافظون   9 حجر

2 – لامبدل لكماته  115 انعام – 27 كهف – 34 انعام

3 – وانه لكتاب عزیز لآیاتیه الباطل من بین یدیه و لامن خلفه         42 فصلت

4 - . . . قل مایكون لی آن ابدله من تلقاء نفسی                                16 یونس

5 – فینسخ ا... مایلقی الشیطان ثم یحكم ا... آیاته                           52 حج

6 – قل انزله الذی یعلم السر فی السموات و الارض                        6 فرقان

دو: فصاحت و بلاغت

قرآن از جهت فصاحت و بلاغت در میان تمام كتابهای جهان بی نظیر است و خود قرآن در هفت جا تحدی بدین امر نموده است   موارد تحدی در قسمت بعدی خواهدآمد

سه: عدم تضاد و اختلاف در آن

افلاتید برون القرآن و لوكان من عند غیرا... لوجدوا فیه اختلا فاكثیرا  82 نساء

چهار: اسلوب و سیاق واحد در آن

قرآن نه نظم است و نه نثر لیكن زیبای همه آنها رادربردارد و در این اسلوب در كل آن و در طول 23 سال نزول تدریجی از وحدت كاملی برخوردار است

پنج: تلاوت آن كهنگی ندارد و همیشه باطراوت همراه است

شش: كثرت معانی در عبارات كوتاه

هفت: تاثیر در نفوس آدمیان

هشت: ثبات و پایداری آن در طول زمانها

نه: بهترین راهنمای بشریت به راه راست

ده: بیان اخبار گذشته و آینده و امور غیبی ( مراد پیشگویی بعدا خواهدآمد )

یازده: آهنگ قرآن كه از عالم روح میاید با موسیقی و آهنگهای بشری قابل مقایسه نیست

دوازده: برخی موارد جالب در قرآن

تعداد ماه       12 بار        تعداد روز   365 بار         دنیا و آخرت   115 بار        موت و حیات    75 بار

امام                 12 بار

ب: تحدی در قرآن

تحدی بمعنای ادعای معجزه و كار فوق العاده نمودن است و در قرآن كریم در خصوص كلام الهی این امر هفت بار صورت پذیرفته است.

آیات را مرور می كنیم:

1 – تحدی به تمام قرآن

قل لئن اجمتعت الانس و الجن علی آن یاتوا بمثل هذا القرآن لآیاتون بمثله و لوكان بعضهم لبعض ظهیرا 88 اسراء

قل فاتوا بكتاب من عند ا... هوا هدی منها                     49 قصص

2 – تحدی به ده سوره      قل فاتوا  بعشرسور                     13 هود

3 – تحدی به یك سوره

و ان كنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله   23 و 24 بقره –     

قل فاتوابسوره مثله38یونس

4 – تحدی بگفتاری ( داستانی ) از آن

فلیاتوا بحدیث مثله آن كانوا صادقین   34طور

ج: پیشگوییهای قرآن

یكی از معجزات قرآن طرح مسایلی است كه درزمان بیان آن قابل درك نبوده لیكن بمرورزمان وپیشرفت علم شناسایی گردید اینك به برخی از موارد اشاره میكنیم

1-     خلق من ماء دافق یخرج من بین الصلب والترایب  1طارق

2-    الم نجعل الارض مهادا والجبال اوتادا   نباء

3-    وخلقناكم ازواجا وانزلنامن المعصرات ماءثجاجا   نباء

4-    فلااقسم برب المشارق والمغارب  40معارج

5-   رب المشرقین ورب المغربین       16الرحمن

6-     یرسل علیكم  شواظ من نار ونحاس فلاتنتصران 35الرحمن

7-   یامعشر الجن والانس آن استطعتم آن تنفذوا من اقطار السموات والارض     33الرحمن

8-    والسماء بنینا وانا لموسعون     47ذاریات

9-     ومن كل شیء خلقنازوجین  49ذاریات

10- افلم ینظرواالی السماءفوقهم كیف بنیناوزیناهاومالهامن خروج 7ق

11-  وانبتنافیهامن كل زوج بهیج   7ق

12- انافتحنافتحامبینا    1فتح

13- والشمس تجری لمستقرلها   38یس

14-والقمرقدرناه منازل  39یس

15-       لاالشمس ینبغی لها آن تدرك القمرو...........40یس

16- ا... الذی رفع السماوات بغیرعمدترونها     2رعد   و9لقمان

17-       وتری الجبال جامده وهی تمر مر السحاب     90نمل

18- یولج اللیل فی النهارویولج النهار فی اللیل    14فاطر

19- غلبت الروم .....وهم من بعدغلبهم سیغلبون ...1روم

20-الم تر انا... یزجی سحابا   43نور

21- وجعلنا فی الا رض رواسی آن تمیدبها   32انبیا

22-       وجعلناالسماء سقفامحفوظا    32انبیا

23-       وتری الارض هامده فاذاانزلناعلیهاالماءاهتزت وبث5حج

د: عجایب قرآن

درقرآن كریم ازمواردی صحبت شده است كه بشرتاكنون پی به عمق آن نبرده وبعنوان عجایب قرآن مطرح است درزیر ببرخی ازانان اشاره میكنیم:

1-     وبنینافوقكم سبعا شدادا    نباء

2-    تولد عیسی از مریم باكره     40ال عمران

3-    وانزل جنودا لم تروها    26توبه

4-    الذی خلق سبع سموات طباقا      3ملك

5-   قل اوحی الی انه نفر من الجن......سوره جن

6-     وانا لمسنا السماء .....ملیت حرسا شدیدا وشهبا8جن

7-   جاعل الملایكه رسلا اولی اجنحه مثنی   .......1فاطر

8-    شق القمر     1قمر

9-     ا... نورالسموا ت والارض......35نور

10- اولم یرالذین كفروا آن السموات واللارض كانتا رتقا ففتقنا    31انبیا

11-  معراج پیامبر        1اسراء

12- ویسیلونك عن الروح...........87اسرا

13- انا ناتی اللارض ننقصها من اطرافها    41رعد

14-اصحاب فیل    سوره فیل

15-                        اصحاب كهف ورقیم         16كهف

ه-صیغه های مشكل درقرآن

ابریق از برق – اثرن از ثور – ادوا از ادی – استبرق از برق – موصده از وصد – استبقوا از سبق – اتقی و تقی از وقی – جوابی از جابی از جبی – تحروا از حری – حلوا مجهول از باب تفعیل از حلی – خلو از خلی – مخاض از مخض – ادكر و مدكر از ذكر – مرضی جمع مریض از مرض – زالت از زیل – ساق از سوق – سائبه از سیب – طائف از طوف – عاد از عدو – عاد پیامبر از عود – عید از عود – اعان از عون – قرن فعل امر قرّ – قائلون و مقیل بمعنای خوابیدن از قیل – الحاف از لحف – مهلك از هلك – نفقه از فقه – هدنا از هود – واهلك از اهل – یلتكم از لیت- یحموم از حمّ – ذاالاید و باید از اید – آدم از اوم – آل از اول – آلاء از الی – آیه از آیا – اتقان از تقن – اثنان از ثنی – ارجاء از رجو – اعتدنا از عتد – اقتت از وقت – الذین والاتی از ال ل – ا... از اله – امه از امو – انجیل از نجل – اولئك از اول – تاره از تور – تتری از وتر – تراقی و ترقی از رقی – تراقی و ترقوه از ترق – ثبات از ثبو – دیه از ودی – ذریه از ذر – فصرهن از صور – ماء از موه – ماب از اوب – مشكات از شكو – معین از معن و عین – ملائك از ملك و الك و لئك – هاروت از هرت – ماروت از مرت – یاتل از الو – استكانوا از كین – شیطان

و: اصطلاحات در قرآن

كوثر – ماعون- همزه – ثمره – تكاثر – علم الیقین – عین الیقین – حق الیقین – اهل كتاب – صحف – لیله القدر – نادی (جماعت)-زبانیه (ماموران جهنم)- اسفل السافلین- اعلی علیین – تقوی و طغوی - عقبه (تكلیف)- مرصاد – نفس مطمئنه – نفس اماره – نفس لوامه – لوح محفوظ – صراط مستقیم – خیر و شر – اولی و آخرت – دنیا و عقبی – مطففین – زمهریر (سرما)- تحری (جستجو) – اجل مسمی- اجل معلق – استكبار – استضعاف – توبه نصوح – حدود ا... – صدیقین – شهداء – ضیزی (خلاف عدالت) - اجنه جمع جنین – سكره الموت – اسلام و ایمان – اشراط جمع شرط – اولوالعزم- جاثیه ( به زانودرآمده)- آیام ا... – مدینون جمع مدین مفعول از دین – ملا اعلی – كتاب محفوظ – كتاب محو و اثبات -  جلابیب جمع جلباب ( چادر )- عروه الوثقی – رب السموات و الارض و مابینهما( همه هستی )- عصی جمع عصا – ذكران جمع ذكر – اناث جمع انثی – قسطاس (ترازو)- افك (دروغ)- اناسی جمع انسان – صلوات –– اولی النهی(اولوالاباب) – تحت الثری ( زیر زمین) – ملت ( كیش ) – طاغوت – لمح البصر – احدی الحسنین ( شهادت یا پیروزی - مباهله – قنطار -   نسیء ( تغییر در ماههای حرام ) – كلاله– یمین ( ایمان) – شمال ( شمائل )-  ریش ( زینت )-  قرن ( قوم و زمان )- مستقر ( آخرت ) – مستودع (‌دنیا) – اعراف ( مكان بلند ) – ارائیم (‌خبردهید ) – انفال (  فییء) تسبیع و تقدیس – اساری ( اسیر ) – محكمات ( ام الكتاب ) – متشابهات – قسیس ( كشیش) – شق القمر – معراج – دحو الارض- سدره المنتهی – قاب قوسین – دابه الارض – ارذل العمر – شجر احضر – اولی الامر – ام الكتاب – ام القری ( مكر )

ز: طبیعت در قرآن

فلق – عصر – زلزله – علق- ضحی – لیل – شمس – فجر – سماء – جبل – ارض – طارق – بروج – شتاء – صیف – تراب – دهر – شهاب- ماء – نار – نجم – شعری – یم – بحر – صاعقه – دحان – عین – سیل – بر – طوفان – صیحه – طور – برد – حسبان – ینبوع – رعد – كوكب – برق – جو – خسوف – ساحل – ریح – حاصب ( تندباد) – مزن – سحاب – غمام – اعصار ( گردباد)- ودق

( باران ) – مطر – صیب – وابل – غیث – افق – حجر – یحموم – قمر – صرصر – طل – فج- لجی – موج – هلال

ح: اجزاء بدن در قرآن

راس – اذن – انف – بصر – عین – سمع – جبین – جبهه جباه – ناصیه – شعر – جید – عنق – حلق – حلقوم - حنجره – حنك – خد – ذقن – رقبه – ترقوه (تراقی)- سن – شفه – فم – لحیه – لسان – بطن – تریبه – جلد – جنب – حویه – دم – رحم- شحم- لحم – صدر – صلب – ظهر – عصب – عظم – فواد – فرج –فقار- قلب- كبد – معا- منكب- انمله- ورید – ید –رجل – اصبع – ظفر – عضه – قدم – كعب – نفس – روح – وجه – ساق – بشر – وتین(رگ)- خرطوم- دبر- قبل – جسد- بدن- جیب – جناح – یمین – ازر – كف – صوف- سوات(عورت)- دمع – مرفق – سواه (جسد) – بنان – جسم – عضله – عوره – غمز – مقعد

ط: خویشاوندان در قرآن

اب (والد)- ام ( والده) – اخ- اخت- ابن(ولد)- بنت- مولود- ورید – فتی – فتاه – جد – جده- خال- خالد- عم- عمه-زوج- زوجه- بعل- صهر-  سبط- نافله – دعی – ربیبه – امرئه – امرء – صاحبه(همسر)- ولدان ( كودكان)- فصیله(خویشان)- ابنه- رحم- عشیره- غلام(غلمان)- ذریه- ذكر – انثی- اهل(اهلون)- آل – رجل – نساء- نسوء – ناس – اناس – انسی- اناسی – صبی – شیب(پیر) – حفده( نوادگان )- سید – سیده – اقربی – ثیبه – طفل – عروب – عقب – كلاله – نسب – نسل – آباءالبعوله(31 نور)

ی: حیوانات در قرآن

1- چهارپایان: ابل – بعیر – بغل – بقر – بهیمه – ثور – جمل – حمار ( حمر و حمیر ) – سائبه – سائمه – ضان – عجل – غنم – مغر – نعجه – نعم – ناقه – خیل – ركاب – ضامر – بدن - حام – بحیره – صافنه – وصیله – جیاد – عادیه – موریه – مغیره – دابه

2- حشرات: بعوضه – جراد- ذباب- عنكبوت- فراشه- قمل- نحل – نمل

3- خزندگان: ثعبان – حیه – جان

4- آبزیان: حوت – ضفدع – نون ( ماهی )

5- پرندگان: سلوی – غراب – هدهد -  طیر( ابابیل)

6- مابقی: خنزیر – ذئب – فیل – قرده – كلب – قسوره(شیر)

« كلب و خنزیر دو حیوان نجس العین اند »

ك: بیماریها در قرآن

اعمی كوری ( عمی و عمیان ) 50 انعام – اعرج لنگی ( عرج) 61 نور -  اصم كری ( صم) 42 هود – ابكم لنگی  (بكم) 76 نحل – اكمه كوری مادر زاد (‌ كمه ) 49 آل عمران- ابرص یا پیسی

  ( برص ) 110 مائده

ل: نوشت افزار در قرآن

قرطاس – قلم – مداد – صحف – سجل – رق – كتاب – سفر

م: فصول در قرآن

صیف ( تابستان )- شتاء ( زمستان)  سوره ایلاف

ن: مزه ها در قرآن

حلو( شیرین ) – مر ( تلخ ) – اجاج ( تلخ و شور ) – ملح (شور) – غدب ( شیرین ) – خمط ( تلخ )

س: رنگها در قرآن

ابیض ( بیضاء ) سفید 187 بقره – اسود ( سود ) سیاه 187 بقره – اخضر ( خضر ) سبز 80 یس – احمر ( حمر ) سرخ 27 فاطر – اصفر ( صفر )‌ 33 مرسلات 51 روم – ازرق ( زرق ) آبی و كبود ‌102 طه – رماد خاكستری 18 ابراهیم

مسوده – مصفره – مخضره

ع: فلزات در قرآن

ذهب ( طلا ) – فضه ( نقره) – حدید ( آهن ) – قطر و نحاس و مهل و قطران (‌مس و سرب )

ف: اغذیه در قرآن

لبن – عسل – بیض ( تخم مرغ) –  دهن – لحم – سكر ( شكر ) خبز – من –سلوی – زیتون – مائده

س: میوه ها در قرآن

تین – زیتون – عنب – قضب ( خرماو تره )-  رمان- یقطین (كدو)- رطب – قثاء – طلح (موز)

س:پول در قرآن

دراهم 20 یوسف- دینار 75 آل عمران – ورق ( اسكناس )19 كهف

ق: گیاهان و سبزیجات  در قرآن

تین – زیتون – قضب – نحل – صدر – یقطین – بقل – فوم – بصل – عدس – خردل – اتل(گز) – ضریع – عنب- اب (گیاه خودرو) – طلح (درخت موز)- خضر ( سبزینه ) – الحب – ریحان – سنبله – صنوان – طلع – قنوان – قثاء

ر: اسم فعل در قرآن

اف – اوه- الا -  ویل – هاءم -  هلم – هیت – هیهات – ویكان - هاتوا

ش: جهات سته    در قرآن

قبل و امام (جلو) – خلف و دبر – وراء- ظهر (پشت) – فوق ( بالا) – تحت (زیر و پائین)- یمین (راست )- یسار و شمال ( چپ )- بین (میان)- عندو لدن و لدی (نزد )- جنب ( كنار ) – ثم – هیهنا – هنا – هنا   لك – مشرق و مغرب

ت: ادوات استفهامی در قرآن

أ – هل – این – متی – من – ما – ای – كیف – كم – لم-  لما

ث: ظروف زمان و اوقات در قرآن

آیان – متی – انی – ازل – ابد – امس – الیوم – غد – جمعه و سبت – الان – یوم و لیل و سنه و عام و حول (سال) – ساعه – قرن -  شهر – اصیل ( اصال) – بكره – سحر – صبح و       صباح – عشاء و عشیه – عصر و مساء – اجل – اناء – بغته- حقب- دهر – حین – اذ – اذا – آیام – نهار – لیل – عشی – ضحی – امد – ابكار –اهله

آیام هفته: سبت (65بقره) – جمعه ( سوره جمعه )

خ: خطابات درقرآن

درقرآن كریم خطابات دوگونه اند

1-عمومی-یاایهاالناس-یاایهاالانسان-یاایهاالذینامنوا-یاایهاالذین كفروا- یاایهاالكآفرون 2-خاص-یاایهاالمدثر-یاایهاالمزمل-یاایهاالنبی-یاایتهاالنفسالمطمئنه-یاایهاالرسول-قل

 

ذ: اسامی معرب به حروف وباهمزه وصل

1-اب-اخ-فم-ذو-اولو

2-اسم-ابن-ابنه-امرء-امرءه-اثنا-اثنتا-ال

ض: مكانهادرقرآن

ارم(شهرعاد)-طوی(اورشلیم)-موتفكات(شهرلوط)-طور(بیابان سیناء)-مكه-بكه احقاف(سرزمین قوم عاد)-مصر-ام القری(مكه) -سبا-یثرب -مدین(شهرشعیب) -روم-طورسیناوسینین -كهف-حجر(صالح) -جودی- حنین(میان مكه ومدینه)بابل-صفا-مروه-عرفات-مشعرالحرام-بدر-منی-مدائن-دارالندوه-كعبه-الوادالایمن-وادالنمل ارض الجرز اریحا-ایله

ظ: غزوات وسرایادرقرآن

بدر214بقره-احد121ال عمران-حنین25توبه-خندق214بقره-حدیبیه7توبه وفتح-بنی النضیر206حشر-فتح مكه1نصر-تبوك38توبه-احزاب9احزاب-یوم الفرقان214بقره-بنی نخله11مائده-حمراءالاسد172ال عمران-خیبر15فتح-ذات السلاسل11و1عادیات بصفحه281مراجعه فرمائید

غ: مساجددرقرآن

قبله مسلمانان ابتدامسجدالاقصی یابیت المقدس بود.لیكن درسال دوم هجری بفرمان خداوندقبله ازمسجدالاقصی به مسجدالحرام یاكعبه تغییر یافت كعبه اولین خانه خدادرروی كره زمین است كه توسط حضرت ادم بناشد وپس ازویرانی درطوفان نوح مجددابوسیله ابراهیم تجدیدبناشد آیات رامرورمیكنیم.

آن اول بیت وضع للناس للذی ببكه مباركا95العمران واذیرفع ابراهیم القواعدمن البیت واسماعیل...122بقره     

 وحیث ماكنتم فولواوجوهكم شطره144بقره 

..فلنولینك قبله ترضیها 144بقره

  علاوه برمسجدالحرام(بیت العتیق)ومسجدالاقصی درقرآن كریم به مساجددیگری نیزاشاره شده است.مسجدقبلتین1اسرا-مسجدقبا107توبه-مقام ابراهیم(مصلی)-مسجدضراركه دستورتخریب آن داده شد107توبه

لا: اعداددرقرآن

درقرآن كریم انواع اعدادبیان شده است

1-اصلی-احدواحدی-اثنان واثنتان واثنتین-ثلاث وثلاثه-اربع واربعه-خمس-سته-سبع وسبعه-ثمانی وثمانیه-تسع-عشر-احدعشر-اثنتی عشر-تسعه عشر-عشرون-ثلاثون وثلاثین-اربعین-خمسین-ستین-سبعون وسبعین-ثمانون وثمانین-تسعون-تسع وتسعون مائه-ماتین-ثلاث مائه-ثلاث مائه وتسع-الف سنه الاخمسین-الف والوف-الفین-ثلاثه الاف- خمسه الاف-خمسین الاف4معارج-مائه الف147صافات

2-ترتیبی-واحدوواحده-اول واولی-ثانیه-ثالث .ثالثه-رابع-خامسه-سادس-ثامن

3-كسری-نصف-ثلث-ثلثان-ربع-خمس-سدس-ثمن-عشرومعشار

4-توزیعی فرادی-مثنی-ثانی اثنین-ثلاث-ثالث ثلاثه-رباع-تثلیث-شفع-وتر-زوج-بضع

اب: علائم واشكال آن درقرآن

علائم وشكل انهادرقرآن بشرح زیراست:

1-حركات(فتحه-ضمه-كسره-رفع-نصب-جر-الف مدی-یای مدی-واو مدی-سكون)

2-علائم وقف(م لازم-لاقبیح-قلی وقف اولی-صلی وصل اولی-     ج جایز-معانقه).

3-علائم احكام(مد-شد-وصل-اشباع-اماله-غنه-سكت-ادغام-اظهار-اخفا-اقلاب-ناخوانا) علائم قدیمی عبارتند از-قفه(سكت)-ط-قف(وقف تام)-ك(كافی)-ز-ص-ق-جه(حسن)-صل(قبیح)-صب(وصل یمابعد)-صق(وصل بماقبل)

اج: استثناءات تجویدی در قرآن

مجریها(ا ماله)-فرق.مصر.یسر.نذر.اسر بدوصورت تفخیم وترقیق)-اركب معنا(ادغام متجانسین)-الم نخلقكم(ادغام متقاربین)-بل ران ومن راق(بلاادغام)-مكناوتامنا(ادغام كبیر ودومی بااشمام)-مالیه هلك(ادغام.سكت.وقف)-یس والقرآن..ن والقلم(بدون ادغام دروصل)-دنیا بنیان صنوان قنوان(بلاادغام)الان(مدلازم كلمی مخفف)-ع درعسق وكهیعص (مدلین باسبب سكون لازم)-ارجه والقه(ضمیر ساكن)-یرضه(بلااشباع)-فیه مهانا(بااشباع)-علیه ا... وماانسانیه ضمیرمضموم10فتح و6كهف)-عوجا قیما.بل ران من راق .من مرقدناهذا(مواردسكت)-اناولكنا38كهف.الظنونا الرسولا.السبیلا10و66و67احزاب.قواریرا سلاسل سلاسلا4و15دهر(همگی وقف باالف)-اتحاجونی(ادغام كبیر)-یبسط.بسطه.مصیطره.مصیطرون(باص وس)-فمااتینی(باحذف وسكون دروقف)-بئس الاسم(السم ولسم دروقف)-ءاعجمی(دومی باتسهیل)-لایهدی35یونس (ادغام كبیرومتجانسین

اد: امثال تشبیهات و كنآیات درقرآن

درقرآن كریم بیش از200مثل كنایه وتشبیه بكاررفته است كه دقت دردرك انهاانسان رابعمق مطلب نزدیكترمینمایدبرخی ازانهاعبارتنداز:

1-تشبیه حاملان تورات به خران حامل كتاب  6جمعه

2-خردشدن فیل سواران ابرهه به كاه خورده شده فیل

3-تشبیه خانه مشركان بخانه عنكبوت    41عنكبوت

4-وضع مردم درقیامت بمانند پروانه های پراكنده4قارعه

5-تشبیه دنیاوزینتهای آن بباران19حدید

6-تشبیه اعمال كآفران بسراب39نور

7-ضعف خدآیان دروغ بعدمتواناییبه خلق مگس73حج

8-تشبیه اعمال كآفران به خاكستردرباد21ابراهیم

9-تشبیه داعیان غیر خدا بسراب15رعد

10- تشبیه  باطل بكف روی اب18رعد

11- تشبیه دلهای قسی بسنگ69بقره

12- تشبیه آفراد دردوزخ بخران فراری ازشیر50مدثر

13- تشبیه اعمال كآفرانبه تاریكی دردریای مواج  40نور

14- تشبیه صدقات بامنت به ریا266بقره

15- تشبیه منافقان بشب ظلمانی  17بقره

16- تشبیه منافقان طوفانی بارعدوبرق ووحشت ازمرگ19بقره

17- تشبیه انفاق بدانه گندم كه هفت خوشه میدهد261بقره

18- تشبیه شهدابه زندگان154بقره

19- تشبیه كارمنافقان به تجارتی كه سودندارد16بقره

20- تشبیه انفاق ریاكارانه بخاك روی سنگ باامدن باران264بقره

21- تشبیه انفاق به گیاه265بقره

22- تشبیه كآفران به سگ  176اعراف

23- تشبیه گمراهان به چهارپایان  179اعراف

24- تشبیه كآفران به خاكستر درباد   18ابراهیم

25- تشبیه كلمه طیبه به درخت طیبه 24ابراهیم

26- تشبیه كلمه خبیثه به درخت خبیثه 25ابراهیم

27- تشبیه باطل بكف روی اب 81اسرا

28- تشبیه زندگی دنیا به از بین رفتن محصول توسط باد45كهف

29- تشبیه كآفران به كسانیكه قادربدفع مگسی  ازخودنیستند 73حج

30-تشبیه خداوند به نور 35نور

31- تشبیه دنیاپرستان به انعام 44فرقان

32- تشبیه غیبت بهخوردن گوشت مردار  12حجرات

33- تشبیه قوم ثمود بعد ازعذاب به نخلهای وارونه  7حاقه

درسایرمواردبصفخه107فرهنگ موضوعی مراجعه فرمائید

اه-مقطعات درقرآن

دراغاز29سوره درقرآن كریم حروفی بهم پیوسته امده كه بحروف مقطعه معروفندومیبایست درقرائت انهاراجداجداخواند سه موردازحروف مقطعه مربوط بسورههای مدنی وبقیه مكی اند.حروف مقطعه حداقل یك حرف وحداكثرپنج حرفند مجموع حروف مزبوربدون تكراربعنوان حروف نورانی درعبارت صراط علی حق نمسكه گرداوری شده است حضرت امیر فرموده اند هركتابی راگزیده وخالصه ایست وخالصه قرآنحروف مقطعه انست.قبل ازبیان حروف نظراتی كهدرخصوص معانی انها وجودداردعنوان میگردد:

1-نامهای خداوند2-بمعنای سوگند3-اسم اعظم خداوند4-نامهای قرآن5-نامهای سوره ها6-نام پیامبران7-رموزواشارات است 8-توجه دادن مردم به مفاد قرآن است9-تركیب حروف اخباری رابیان میكندمثلاحم اشاره به حیات وموت دارد10-بیان اینكه قرآن ازهمین حروف تشكیل میشود وكسی قادربه اوردن مثل آن نیست 11-تعدادحروف هرسوره باحروف مقطعه آن سوره نسبت دارد12-درسوره های مقطعه داربعدازحروف مقطعه ازكتاب وقرآن سخن رفته است اینك موارد حروف مقطعه بیان میگردد:

یك حرفی- ن(قلم)-ق(باسقات)-ص

دوحرفی- حم(احقاف-جاثیه-دخان-زخرف-فصلت-مومن)

سه حرفی-الم(سجده-لقمان-روم-عنكبوت-ال عمران-بقره) الر(حجر-ابراهیم-یوسف-هود-یونس)  طسم_قصص-شعراء)

چهارحرفی-  المر(رعد)- المص(اعراف)

پنج حرفی- حم عسق(شوری) -كهیعص(مریم)

نكته-ن اولین حرف مقطعه درسال سوم بعثت والم اخرین آن درسال 11هجری نازل شده است.منظوراز (ق) كوه قاف یعنی جودورزمین است.

او: سوگنددرقرآن

درقرآن كریم صدبارسوگندیادشده است كه90باران توسط خداوندوبقیه توسط پیامبرودیگران اداشده است. سوگندهاهریكبمطالب مهمی اشاره دارندودرمقام اثبات آن بیان میباشند.كلیه سوگندهای حقتعالی برمخلوقات خوداست  كه حاكی از اهمیت موضوع وتوجه دادن انسان به انهاست. اولین سوگندی كه درقرآن امده درسوره عصرواخرین آن سوگندحقتعالیبه قرآن كریم درسوره یس میباشد.دریك موردخداوندبجان پیامبر سوگندیادفرمودهاند لعمرك(قسم بجان تو)73حجر ادات سوگندعبارتنداز-و-ت-ب وهمچنین 7موردباصیغه لااقسم 5موردبا(ت)انهم برسرواژه ا... دوموردبا(ب)وبقیه با(و)است ویك مورد باصیغه لعمرك. كلیه سوگندها در35سوره امده است25مورداول سوره و10مورددرمیان سوره .سوره هاعبارتنداز: یس-صافات-ص-زخرف-دخان-ق-ذاریات-طور-نجم-قلم-قیامت-مرسلات-نازعات-بروج-طارق-فجر-بلد-شمس-لیل-ضحی-تین-عادیات-عصر  65نسا-72و92حجر-56و63نحل-68مریم-75واقعه-38و39الحاقه-40معارج-32و33و34مدثر-15و16و17و18تكویر-16و17و18انشقاق

بیشترین سوگندهادرسوره والشمس است  پیش ازاوردن سوگندهاانواع انهارابیان میدارد:

1-سوگندبه پروردگارمانندربالمشارق

2- سوگندبه ا... مانندتا...5مورد

3- سوگندبه كتاب وقلم مانندومایسطرون-والقرآن الحكیم

4- سوگندبه نبات مانندوالتین

5- سوگندبه حیوان مانندوالعادیات

6- سوگندبه مكان مانندوطورسینا

7- سوگندبه انسان مانندووالد

8- سوگندبه زمان مانندواللیل

9- سوگندبه طبیعت مانندوالشمس

10- سوگندبه فرشتگان مانندوالنازعات

اینك سوگند ها- والعصر-والعادیات-فالموریات-فالمغیرات-والتین-والزیتون-وطورسینین-وهذالبلدالامین-والضحی-واللیل اذاسجی-واللیل اذایغشی-والنهار-واللیل-والسماء-ومابینهما-والارض-وماطحها-ونفس-وماسویها-لااقسم بهذالبلد-ووالد-وماولد-والفجر-ولیال عشر-والشفع والوتر-واللیل اذایسر-والسما-والطارق-والسماءذاتالرجع-واللرض ذات الصدع-والسماؤ ذات البروج-والیوم الموعود-وشاهد-ومشهود-فلااقسم بالشفق-واللیلوماوسق-والقمراذالتسق-فلااقسم بالخنس الجوارالكنس-واللیل اذاعسعس-والصبح اذاتنفس-والنازعات-والناشطات-والسابحات-فالسابقات-فالمدبرات -والمرسلات-فالعاصفات-والناشرات-فالفارقات-فالملقیات ذكرا-لااقسم بیوم القیامه-ولااقسم بالنفس الوامه-والقمر-واللیل اذاادبر-والصبح اذااسفر-فلااقسم برب المشارق-فلااقسم بماتبصرون-ومالاتبصرون-والقلم-ومایسطرون-فلااقسم بمواقع النجوم-والنجم اذاهوی-والطور-وكتاب مسطور-والبیت المعمور-والسقف المرفوع –والبحرالمسجور-والذاریت ذروا-فالحاملات وقرا-فالجاریات یسرا-فالمقسمات امرا-فورب السما.والارض-والسماءذات الحبك-والقرآن المجید-والكتاب المبین-والقرآن ذی الذكر- والقرآن الحكیم- والصافات-فالزاجرات- فالتالیات-تا...5مورد-بلی وربی-فوربك-ای وربی(توسط پیامبران)-بعزتك لاغوینهم اجمعین(قسم شیطان83ص)-بعزت فرعون_قسم ال فرعون)-لعمرك_قسم بجان پیامبر73حجر

از: ادعیه درقرآن

درقرآن كریم دعاهایی اززبان خداوندیاپیامبران وآفرادمومن بیان شد است كه بهترین وسیله ارتباط باخداوند استذیلامواردی ازانرابیان میدارد:

1-اهدناالصراط المستقیم5حمد

2-ربناعلیك توكلناوالیك انبنا...5ممتحنه

3-ربنالاتجعلنافتنه للذین كفرواواغفرلنا..6ممتحنه

4-رب هب لی حكما...84شعرا

5-رب اغفروارحم وانت خیرالراحمین 118مومنون

6-رب اجعلنی مدخل صدق و....

7-ربنالاتزغ قلوبنابعدان هدیتنا...8ال عمران

8-...سبحانك فقناعذاب النار... 191ال عمران

9-رب اجعل هذابلداامنا..

10-امن یجیب المضطر اذادعاه و....63نحل

11-وان یكادالذین كفروا.....51قلم

12-وذاالنون اذذهب مغاضبا....88انبیا-60انعام

13رب اغفرلی ولوالدی وارحمهما...26اسرا

14-رب اجعلنی مقیم الصلاه..40ابراهیم

15-اللهم ربناانزل علینامائده من السما...114مائده

16-ربناآفرغ علیناصبرا...250بقره

17-رب لاتذرنی فرداو......89انبیا

18-ربناهب لنامن ازواجناوذریتناقره اعین  ..74فرقان

برخلاف دعادرخواست عذاب وناراحتی برای كسی بصورت نفرین مطرح میگردددرقرآن كریم مواردی از نفرین وجودداردكهبه بخشی ازانهااشاره میگردد:

1-ویل للذین كفروا37مریم

2-ویل لكل همزه لمزه 1همزه

3-ویل لكل افاك اثیم7جاثیه

4-ویل للمصلین 1مطففین

برای سایرمواردبفرهنگ موضوعی قرآن ص199 مراجعه فرمائید

اح: جملات كاربردی قرآن

برخی ازآیات الهی انچنان بامردم عجین شده كه درفرهنگ عامه واردگردیده ودرصحبتهای روزمره بكارمیرودببرخی ازانهاذیلا اشاره میگردد:

1-ان مع العسریسرا  شرح

2-ماشاءا... اعلی

3-نصرمن ا... وفتح قریب 13صف

4-فاعتبروآیااولی الابصار  2حشر

5-الاان حزب ا... هم الغالبون  23مجادله

6-كل من علیهافان..26الرحمن

7-لیس للانسان الاماسعی 4نجم

8-انماال مومنون اخوه ...10حجرات

9-لااله الاا...   21محمد

10-ان ا... وملائكته یصلون علی النبی 56احزاب

11-امن یجیب المضطراذادعاه...6نمل

12-لایكلف ا... نفساالاوسعها 64مومنون

13-جاءالحق وزهق الباطل..83اسرا

14- یدا... فوق ایدیهم  10فتح

15-بقیه ا... خیرلكم 88هود

16-انا... واناالیه راجعون 151بقره

17-تعاونواعلی البروالتقوی  3مائده

18-سلام علیكم  34نحل

19-لكم دینكم ولی دین    كآفرون

20-كلواواشربواولاتسرفوا  29اعراف

اط: جموع مكسردرقرآن

ا-اباء اب-اثار اثر-اجور اجر-اخر اخری-اخوان واخوه اخ-اذان اذن-مئارب مارب-ارائك اریكه-اسریواساری اسیر-اصول اصل-اصال اصیل-افاق افق-الاف والوف الف-الهه اله-الاء الاء-امور امر-امهات ام-امم امت-ائمه امام-امنه امن-اماء امه-اناث انثی-اناسی انسان-اناء اناء-آیامی ایم-ب-بحاروابحر بحر-براء بری-بروج برج-ابراروبرره بر-اباریق ابریق-ابصار بصر-بصائر بصیره-بطون بطن-بطائن بطانه-بعول بعل-بغال بغل-ابكار بكر-بكم ابكم-بلاد بلد-ابناءوبنون ابن-بنات بنت-ابواب باب-بیوت بیت-بیض ابیض-بیع بیعه-

ت-تبع تبابعه-اتراب ترب-ترائب تریبه-

ث-ثبات ثبه-اثقال ثقل-ثقال ثقیل-مثانی مثنی-ثیاب ثوب-

ج-جبال جبل-جباه جبهه-جوابی جابی-اجداث جدث-جدد جاده-جدر جدار-جروح جارحه-جواری جاریه-اجسام جسم-جلابیب جلباب-جفان جفن-جلود جلد-مجالس مجلس-جنوب جنب-اجنحه جناح-جنود جند-اجنه جنین-جیاد جید-جیوب جیب –

ح-احبا حبیب-احبار حبر-حبال حبل-احادیث حدیث-حدود حد-حداد حدید-حدائق حدیقه-محاریب محراب-احزاب حزب-حسان حسناء-حفظه حافظ-احقاب حقب-حكام حاكم-حلائل حلال-احلام حلم-حلی حلیه-حمیروحمر حمار-احمال حمل-حناجر حنجره-حنفا حنیف-حیتان حوت-حور احوروحورا-حوآیا حویه-احیا حی-

خ-خبائث خبیثه-اخبار خبر-اخدان خد-خزنه خازن-خزائن خزینه-خشب خشب-خشع خاشع-خصام خصم-خضر اخضر-خطآیا خطیئه-خفاف خفیف-خلطا خلیط-خوالف خالفه-خلائف خلیفه-اخلا خلیل-خمر خمار-خنازیر خنزیر-خنس خانس-اخوال خال-اخیار خیر-خیام خیمه –

د-دواب دابه-ادبار دبر-دراهم درهم-دسر دسار-ادیعا دعی-دماء دم-دهان دهن-دیار دار-دوایر دایره-

ذ-اذقان ذقن-ذكوروذكران ذكر-اذله ذلیل-ذنوب ذنب-ذوات ذات  ر-رئوس راس-ارباب رب-ربائب ربیبه-رباط ربط ورابط-رجال راجل ورجل-ارجل رجل-ارجاءرجا-ارحام رحم-رحما رحیم-اراذل ارذل-رسل رسول-رواسی راسیه-مرافق مرفق-رقاب رقبه-ركبان راكب-رواكد راكد-ركع راكع-رهبان-راهب-رهان-رهینه-ریاح-ریح-

ز-زبروزبر زبور-زرابی زریبه-زراع زارع-زروع زرع-زرق ازرق-زلف زلفی-ازلام زلم-زمر زمره-ازواج زوج-

س-اسباب سبب-اسباط سبط-سبع سبع-سبل سبیل-سجد سجودوساجد-مساجد مسجد-سحره ساحر-اسحار سحر-سرابیل سربال-اسرار سر-سرائر سریره-سراع سریع-اساطیر اسطوره-سعر سعیر-سفره سفیر-اسفار سفر-سفها سفیه-سقف سقف-سكاری سكران-مساكن مسكن-مساكین مسكین-اسلحه سلاح-سلاسل سلسلهسمان سمن-اسامی اسم-سبابل سببله-سنن سنت-سهول سهل-سود اسود سودا-ساده سید-سور سوره-اساور اسوره-اسواق سوق-

ش-اشتات شتی-اشحه شح-شحوم شحم-شداد شدید-اشداءشدید-مشارب مشرب-شركا شریك-شیاطین شیطان-شعوب شعب-شعب شعبه-اشعار شعر-شعرا شاعر-شعائرشعاروشعیره-شغل شغل-شفعا شفیع-شمائل شمال-شهب شهاب-شهود شاهد-اشهاد شاهد-شهدا شهید-شهورواشهر شهر-اشیا شئی-شیوخ شیخ-شیع واشیاع شیعه-

ص-مصابیح مصباح-اصابع اصبع-صبغ صبغه-اصحاب صاحب وصحابه-صحاف وصحف صحیفه-صدور صدر-صواعق صاعقه-صغار صغیر-اصفاد صفد-صفر صفرا-صواف صافه-اصلاب صلب-صوامع صومعه-صم اصم- مصانع مصنع-اصنام صنم-اصوات صوت-صور صورت-اصواف- صوف-صیاصی- صیصه-

ض-مضاجع مضجع-اضعاف ضعف-اضغاث ضغث-اضفان ضفن-ضفادع ضفدع-

ط-طباق طبق-اطراف طرف-طرائق طریقه-اطفال طفل-اطوار طور-

ظ-ظلل ظلله-ظنون ظن-ظهور ظهر –

ع-عبادوعبید عبد-اعجاز عجوز-عجاف عجف-اعدا عدو-معاذیر معذرت-اعراب عرب-معارج معرج-عروش عرش-اعراف عرف-اعزه عزیز-اعصار عصر-عصم عصمت-عصی عصا-عظام عظم-اعقاب عقب-عقود عقد-عقد عقده-علما عالم-اعلام علم-عماد عمود-اعمال عمل-اعمام عم-عمی وعمیان اعمی-اعناق عنق-اعناب عنب-معایش معیشت-عیون واعین عین-عین عیناء-

غ-مغارب مغرب-غرابیب غراب-غرف غرفه-غزی غازی-غواش غاشیه-مغاضی مغضوب-غلاظ غلیظ-غلمان غلام-مغانم مغنم-اغنیا غنی-غیوب غیب-

ف-افئده فواد-مفاتیح مفتح-فتیان فتی-فجار فاجر-فواحش فاحش-فروج فرج-فرش فرش-فقرا فقیر-فواكه فاكهه-افنان فن-افواج فوج-افواه فم-

ق-قبور قبر-مقابر مقبره-قبائل قبیله-قدور قدر-اقدام قدم-قروء قرء-قواریر قاروره-قراطیس قرطاس-قرون قرن-قرنا قرین-قری قریه-قصور قصر-اقطار قطر-قناطیر قنطره-قطع قطعه-قواعد قاعده-مقاعد مقعد-اقفال قفل-قلوب قلب-قلائدومقالید قلاده-اقلام قلم-مقامع مقمع-اقوات قوت-قوی قوه –

ك-كبرا كبیروكبری-كبائر كبیره-كبار كبیر-اكابر اكبر-كبر كبری-كتب كتاب-كرام كریم-كواعب كاعبه-كفره وكفار كآفر-كوآفر كآفره-كلم كلمه-كنوز كنز-اكمام كم-كنس كانس-اكنه كنون-اكواب كوب-كواكب كوكب-

ل-لحوم لحم-السنه لسان-الفاف لفیف-القاب لقب-لواقح لاقحه-الواح لوح-الوام لون-لیالی لیل-

م-امتعه متاع-امثال مثل-تماثیل تمثال-مواخر مخر-مدائن مدینه-امشاج مشج-امعاء معی-ملائكه ملك وملیكه-ملوك ملك-امانی امنیه-مهاد مهد-اموات موت-موتی میت-اموال مال

ن-انباء نبا-انبیا نبی-ینابیع ینبوع-نجوم نجم-انداد ند-نذر نذیرونذر-منازل منزل-انساب نسب-مناسك منسك-انصاب نصب-انصار ناصرونصیر-نصاری نصرانی-نواصی ناصیه-نعاج نعجه-نعم ونعماء نعمت-انعام نعم-نفوس نفس-انفس نفس-منافع منفعت-انفال نفله-مناكب منكب-انكاث نكث-انكال نكل-نمارق نمرق-انامل انمله-انهار نهر-نهی نهیه –

و-اوبار وبر-اوتاد وتد-اوثان وثن-وجوه وجه-وحوش وحش-اودیه وداء-ورثه وارث-اوزار وزر-موازین میزان-مواضع موضع-مواطن موطن-اوعیه وعا-مواقیت میقات-مواقع موقع-اولاد ولد-ولدان ولد-اولیا ولی-موالی مولی-

ه-اهله هلال-اهواء هواء –

ی-یتامی یتیم-ایدی ید-ایقاظ یقظه-ایمان یمین-آیام یوم




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo